Voor de Hélène Noltheniusprijs 2025 heeft de jury zeven ingezonden scripties beoordeeld. De scripties behandelen een breed scala aan onderwerpen: expressies van vrijheid in de improvisatie van vrouwen van kleur, de decolonisatie van de Jaap Kunst Sound Collection, de Russische avant-garde van de jaren 1920, ‘just intonation’ in Marc Sabat’s “Asking Ocean”, kinderliedjes in de Noordelijke Nederlanden in de vroegmoderne tijd, mannelijkheid in the choreografieën van Frederick Ashton, en het avant-gardistisch manifest van Frans Geysens. 

Twee scripties staken er volgens de jury bovenuit. Daarom heeft de jury voorgesteld om dit jaar niet alleen een winnaar aan te wijzen, maar ook een eervolle vermelding.

Deze laatste is toegekend aan ‘The Dance That Does Not Speak Its Name”: Choreomusical Masculinity in the Works of Frederick Ashton’ van Maria Schreurs (begeleid door Annelies Andries aan de Universiteit Utrecht).

Deze scriptie krijgt een bijzondere eervolle vermelding voor de originele, interdisciplinaire, toepassing van choreomuzikale analyse, waarbij methodes uit filmmuziek, dans studies en gender studies gecombineerd worden. Schreurs legt een indrukwekkende expertise aan de dag door deze nauwkeurig en effectief te combineren in haar onderzoek naar hoe mannelijkheid gerepresenteerd wordt in balletten van Frederick Ashton.

De scriptie die in alle opzichten het meest verraste door de combinatie van vakkundigheid en originaliteit en daarmee de winnaar wordt van de Hélène Noltheniusprijs 2025 is: ‘“As the Old Sing, So Sing the Young”: Children, Song Culture, and Socialization in the Early Modern Northern Netherlands (1565–1700)’ van Maria Zwartbol (begeleid door Annelies Andries aan de Universiteit Utrecht).

De winnende scriptie onderzoekt rol die liederen en zingen in de volkstaal speelden in de socialisatie van kinderen in de vroeg-moderne Noordelijke Nederlanden—een onderbelicht thema in onderzoek naar het lied (niet enkel in de vroeg-moderne Nederlanden). Met een zorgvuldige analyse die methodes uit de History of Emotions combineert met een grondige tekstuele analyse van verschillende case studies toont Zwartbol dat er een rijke hoeveelheid bronnenmateriaal is dat inzicht kan geven in hoe belangrijk zingen was in de opvoeding van kinderen door ouders, familie en de bredere socio-religieuze omgeving alsook in het onderwijs. Van baby’s tot jong volwassenen, liederen waren cruciaal voor de overdracht van affectieve religieuze en culturele normen alsook in het (h)erkennen van affectieve ervaringen.

De jury van de Hélène Noltheniusprijs 2025 bestond uit dr. Antonio Chemotti (Katholieke Universiteit Leuven), dr. Michiel Kamp (Universiteit Utrecht), en dr. Anne van Oostrum (Universiteit van Amsterdam). De prijsuitreiking zal plaatsvinden tijdens een KVNM-symposium in de winter. Verdere informatie hierover volgt nog.