Koninklijke Vereniging voor Nederlandse Muziekgeschiedenis

Twee herdenkingsconcerten Johannes Gijsbertus Bastiaans

Op zondag 26 oktober 2025 en op zondag 25 januari 2026 vindt in de Dorpskerk in Wilp een concert plaats ter herdenking van de componist en organist Johannes Gijsbertus Bastiaans (1812-1875), die 150 jaar geleden is overleden. Bastiaans werd geboren in Wilp (Gld.) op het niet meer bestaande landgoed ‘De Bredelaar’ (tegenwoordig Zonnenbergstraat 44 Wilp-Achterhoek). 


Bastiaans heeft in het midden van de 19de eeuw met enkele andere organisten de aanzet gegeven tot wat we later zijn gaan noemen de ‘Bachrenaissance’ in Nederland. Zo was hij de eerste organist die een orgelconcert gaf met uitsluitend composities van Johann Sebastian Bach. Dat gebeurde in 1850 in de Amsterdamse Westerkerk. In hetzelfde jaar richtte hij ook de eerste Nederlandse Bachvereniging op. Bastiaans was toen organist van de Zuiderkerk. Later werd hij stadsorganist van Haarlem, waar hij in 1875 overleed.

 

Onder protestantse kerkgangers is Bastiaans bekend om zijn kerkliederen. Er staan er nog vijf in het nieuwe Liedboek voor de Kerken. Met name De Heer is mijn Herder wordt nog vaak gezongen. Zie bijgaande illustratie van de eerste druk uit 1869. (Vervolgbundel op de Evangelische Gezangen, uitgegeven op last van de Algemeene Synode der Nederlandsche Hervormde Kerk, Amsterdam, Haarlem, Groningen 1869).   
Bastiaans studeerde onder andere in Leipzig en leerde daar Mendelssohn en Schumann persoonlijk kennen. Mendelsohn gaf hem adviezen bij het componeren. 

 

Bastiaans liet een uitgebreid oeuvre na: Orgelwerken, pianowerken, kamermuziek en vocale muziek, waaronder liederen, cantates, a capella koren en 4-stemmige zettingen van kerkliederen. Een groot deel daarvan is in 2012 als wetenschappelijk-praktische uitgave in 32 banden (eds. Frank van Wijk en Jan ten Bokum) verschenen bij Donemus Publishing  In twee concerten willen wij een selectie laten horen die bij elkaar genomen een goede indruk geeft van het veelzijdige componeren van Bastiaans.


In het concert van 26 oktober speelt organist Frank van Wijk acht korte orgelstukken, waarna koordirigent Elske te Lindert met haar zangers laat horen hoe onbekende koorwerken en bekende kerkliederen van Bastiaans in de oorspronkelijke 4-stemmige zetting klinken. Tot slot voert pianist en musicoloog Jan ten Bokum enkele Lieder ohne Worte uit die deels in de IJsselregio zijn gecomponeerd. Klik hier voor meer informatie en kaarten.

Op 25 januari 2026 staat kamermuziek van Bastiaans en werk van zijn leermeester Mendelssohn op het programma. U kunt dan onder meer luisteren naar het Melodisch Offer aan den Geest van J.S. Bach (1857) voor piano, viool, cello en harmonium en Harmonie der Spheren, fuga canonica voor twee toetsinstrumenten in een zetting voor pianotrio.  Uitvoerenden zijn pianotrio Eurydice en Jan ten Bokum. Dit concert wordt georganiseerd door de Stichting Jonge Meesters Wilp. Klik hier voor meer informatie en kaarten. 
 

Terug